Nummer 133.3

Nummer drie van het jaar 2020, een themanummer, begint met een redactioneel stuk van Martijn Eickhoff over multiperspectiviteit in de geschiedschrijving. Hierna leiden Carolien Boender en Diederik Smit het thema van dit nummer in: Erfgoed in revolutietijd. Onderzoek naar objecten, collecties en archieven uit Bataafse en Franse Tijd, alsook de beginjaren van het Koninkrijk der Nederlanden, kan een nieuw licht werpen op deze roerige overgangstijd van Republiek naar Koninkrijk. In het eerste artikel bespreekt Eric Ketelaar in dit kader de veranderingen in archiveringspraktijken en omgang met archiefmateriaal in de 100 jaar tussen 1747 en 1847.

In het tweede artikel focust Timo Van Havere op archiefvorming in het zuidelijke deel van het Nederlandse koninkrijk, het huidige België, in de jaren 1810. Vervolgens verschuift de aandacht naar het noorden. Marianne Eekhout brengt ons het verhaal van de omgang met napoleontische materiële cultuur in Dordrecht uit de periode 1810-1813. Jacques van Rensch vertelt hoe het Limburgse archieven is vergaan in de revolutietijd. In deze zuidelijke provincie is het lot van archieven niet enkel door de toenmalige revolutionaire regering beschikt. Tenslotte plaatst Arjan Nobel de invoering van de burgerlijke stand van 1811 in een bredere historische ontwikkeling, waardoor ze minder het karakter van een cesuur krijgt. Boekbesprekingen besluiten dit themanummer.

Inhoudsopgave 133.3

Uit de redactie

Het feit van de een is de uitsluiting van ander
Martijn Eickhoff

Artikelen

Inleiding. Erfgoed in revolutietijd
Carolien Boender en Diederik Smit

Veranderingen in archiefvorming en archiefgebruik in een veranderende samenleving 1747-1847
Eric Ketelaar

Plaatsen van geschiedenis
De ‘Belgische’ archieven tijdens de jaren 1810
Timo Van Havere

De keizer en de adelaar
Materiële cultuur uit de tijd van Napoleon in Dordrecht, 1810-1813
Marianne Eekhout

Tussen ‘vandalisme’ en ‘la manie de tout conserver’
Limburgse archieven in een revolutionaire tijd
Jacques van Rensch

Tussen continuïteit en verandering
De invoering van de burgerlijke stand in 1811
Arjan Nobel

Boekbesprekingen

Geschiedtheorie en -filosofie, tijdvakoverschrijdend

Huub Wijfjes en Frank Harbers (red.), De krant, een cultuurgeschiedenis
Johan Snel

Oudheid

James Corke-Webster, Eusebius and Empire. Constructing Church and Rome in the Ecclesiastical History
L.E. Tacoma

Janett Schröder, Die Polis als Sieger. Kriegsdenkmäler im archaisch-klassischen Griechenland
Gerben Hospers

Middeleeuwen

Wim Blockmans, Medezeggenschap. Politieke participatie in Europa voor 1800
Marc Boone

Kees Kuiken, Rural salvation markets. Medieval memoria in Dutch village parishes
Gerrit Verhoeven

Nieuwe Tijd

Ernst van den Boogaart, Vreemde verwanten. De wereld buiten Europa 1400-1600
Neilabh Sinha

Enny de Bruijn, De hoeve en het hart. Een boerenfamilie in de Gouden Eeuw
Maarten Hell

Anne Byrne, Death and the crown. Ritual and politics in France before the RevolutionJeroen Duindam

Karwan Fatah-Black, Sociëteit van Suriname 1683-1795. Het bestuur van de kolonie in de achttiende eeuw
Dienke Hondius

Jonathan I. Israel, The Enlightenment that Failed. Ideas, Revolution, and Democratic Defeat, 1748-1830
Philip Post

Bert Koene, De mensen van Vossenburg en Wayampibo, twee Surinaamse plantages in de slaventijd
Dineke Stam

Jochem Kroes, Bij de groote op Texel. De elite van het eiland Texel in de lange achttiende eeuw (1700-1810)
Guus van Breugel

Aurélien Lignereux, Les Impériaux. Administrer et habiter l’Europe de Napoléon
Jos Gabriëls

David Onnekink en Gijs Rommelse, The Dutch in the Early Modern World. A History of a Global Power
Maurits Ebben

Nieuwste Tijd

Petra van den Boomgaard, Voor de nazi’s geen Jood. Hoe ruim 2500 Joden door ontduiking van rassenvoorschriften aan de deportaties zijn ontkomen
Jaap Cohen

Willem Huberts, Er moest iets nieuws komen! Getuigenissen van Nederlandse fascisten [1940-1950]
Wouter Linmans

Marijke Huisman, Suzanne Balm, Suzanne van der Beek, Timo Houtekamer, Onessa Novak en Lex van Rens, Savannah Bay, geschiedenis van een bijzondere boekwinkel 1975-2019
Lizet Duyvendak

Barbara J. Keys (red.), The Ideals of Global Sport. From Peace to Human Rights
Paul Reef

Len de Klerk, Frédéric en Antoine Plate. Rotterdamse kooplieden, reders en bestuurders 1802-1927
Miel Groten

Marnix Krop, Wim Kok, een leven op eigen kracht. Deel I: Voor zijn mensen 1938-1994
Jaap de Haan

Nummer 133.2

Het tweede nummer van 2020 opent met een redactiestuk van Herman Paul. Welke inzichten verschaft de coronacrisis wetenschappers als het aankomt op aan welke zaken zij prioriteit verschaffen?

In het eerste artikel pogen Nicole L. Immler en Stef Scagliola middels entangled history van het nationale discours in de postkoloniale geschiedschrijving af te komen. De casus Rawagede (1947) staat hier centraal. Devin Vartija gaat vervolgens op zoek naar wat Verlichtingsdenkers nu eigenlijk met elkaar verbond, ondanks alle werkelijke verschillen die tussen denkers en stromingen bestonden. Hoe is ‘Verlichting’ nog een overkoepelende term voor een dergelijke verscheidenheid aan opvattingen?

Jacco Pekelder schetst een beeld van reacties van buurlanden op de opkomst van Duitsland en een nieuwe Europese statenconstellatie in de periode 1830-1871. In eveneens Duitse sferen tonen Lennard Pater en Trineke Palm hoe de notie van een christelijk Avondland de Europese politiek van Konrad Adenauer (1876-1967), bondskanselier van 1949 tot 1963, beïnvloed heeft.

Bert Theunissen en Inge Jansen brengen ons de geschiedenis van de Nederlandse melkveerassen. Het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging gaat archiefmateriaal over rechtszaken tegen Nederlandse nazi-collaborateurs digitaliseren. Ismee Tames stelt een aanpak voor ten behoeve van gedegen historisch onderzoek.

Lisa Koks stelt dat emotie een factor kan zijn bij het ontstaan van bevrijdingsbewegingen en andere sociale bewegingen, als aanvulling op de gebruikelijke materiële en rationele factoren. Zij onderbouwt haar stelling met een geschiedenis van de rol van het concept ‘nègre blanc’ bij het ontstaan van het Front de Libération de Québec. Tenslotte bespreekt Leon Janssens de rol van censuur in de erotisering van de publieke ruimte in het België in de jaren 1960-1970 aan de hand van filmposters. Dit nummer eindigt als gebruikelijk met boekbesprekingen.

Inhoudsopgave 133.2

Uit de redactie

Academische deugden in tijden van Corona
Herman Paul

Artikelen

Voorbij een nationale geschiedschrijving
De massaexecutie in Rawagede verteld als ‘vervlochten geschiedenis’
Nicole L. Immler en Stef Scagliola

Wat de Verlichting bijeenhield
Gelijkheid, maatschappij en godsdienst in achttiende-eeuwse encyclopedieën
Devin Vartija

Europa en de opkomst van Duitsland, 1830-1871
De Duitse kwestie in Europees perspectief
Jacco Pekelder

Konrad Adenauers blauwdruk voor een verenigd Europa
De redding van het christelijke Avondland (1949-1963)
Lennard Pater en Trineke Palm

Hoe de Nederlandse melkveerassen ontstonden en wat dat betekent voor hun behoud als levend erfgoed
Bert Theunissen en Inge Jansen

Digitale ontsluiting van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging
Mogelijkheden en onmogelijkheden
Ismee Tames

De mobilisatie van de nègres blancs d’Amérique
Een geschiedenis van symboliek en schaamte als legitimatie van revolutionair geweld in Québec (1963-1973)
Lisa Koks

Boekbesprekingen

Geschiedtheorie en -filosofie, tijdvakoverschrijdend

Marnix Beyen, De taal van de geschiedenis. Hoe historici lezen en schrijven
Babette Hellemans

Oudheid

Jona Lendering, Xerxes in Griekenland. De mythische oorlog tussen Oost en West
Josho Brouwers

Walter Pohl en Veronika Wieser (red.), Historiography and identity I: Ancient and Early Christian narratives of community
Renske Janssen

Saskia T. Roselaar, Italy’s Economic Revolution. Integration & Economy in Republican Italy
Eric M. Moormann

Middeleeuwen

Jan J.B. Kuipers, De Hanze. Kooplui, koningen, steden en staten;
Arnout van Cruyningen, De Hanze. De eerste Europese handelsmacht
Ad van der Zee

Carole Rawcliffe en Claire Weeda (red.), Policing the urban environment in premodern Europe
Heidi Deneweth

Loek Zoon (red.), Broek en Waterland. Regionale samenwerking en conflicten, 1282-1811
Milja van Tielhof

Nieuwe Tijd

Jos A.A.M. Biemans, Boeken voor de geleerde burgerij. De stadsbibliotheek van Amsterdam tot 1632
Arthur der Weduwen

Randolph C. Head, Making Archives in Early Modern Europe: Proof, Information, and Political Record-Keeping, 1400-1700
Jasper van der Steen

Carolina Lenarduzzi, Katholiek in de Republiek. De belevingswereld van een religieuze minderheid 1570-1750
Roman Roobroeck

Thomas Munck, Conflict and Enlightenment. Print and Political Culture in Europe, 1635-1795
Wyger R.E. Velema

Joke Spaans en Jetze Touber (red.), Enlightened Religion. From Confessional Churches to Polite Piety in the Dutch Republic
Erik de Boer

Nieuwste Tijd

Mineke Bosch, Strijd! De vrouwenkiesrechtbeweging in Nederland, 1882-1992
Antia Wiersma

Paul Consten, I.D. Fransen van de Putte [1822-1902]. Het leven van een selfmade politicus
Rowin Jansen

Simon Halink (red.), Northern myths, modern identities, the nationalisation of northern mythologies since 1800
Kim Middel

Duco Hellema, The Global 1970s. Radicalism, Reform, and Crisis
Bram Mellink

Michael F. Palo, Neutrality as a policy choice for small/weak democracies. Learning from the Belgian experience
Samuël Kruizinga

Angelie Sens, De kolonieman: Johannes van den Bosch (1780-1844), volksverheffer in naam van de Koning
Anne Petterson

Peter van Dam, Wereldverbeteraars. Een geschiedenis van Fair Trade
Anneleen Arnout

Martijn van Empel, Ivo Samkalden. Een rechtlijnig democraat
Dirk Wolthekker

Nummer 133.1

TVG2001_cover_DEF_Proof2Dit nummer opent met de aankondiging van het volledig Open Access-worden van Tijdschrift voor Geschiedenis door redactievoorzitter Jacco Pekelder. Hierna pleit Werner Thomas in Uit de redactie voor applied history.

In het eerste artikel zoeken Geerten Walling en Niels Ottenheim naar een verklaring voor het uitblijven van een Nederlandse revolutie in 1848. Sam Kuijken zet vervolgens aan de lezer uiteen hoe het Belgische Ruslandbeeld er halverwege de negentiende eeuw uitzag. Pasi Ihalainen schetst in het derde artikel het verhaal van Hilja Pärsinnens mislukte poging in 1913 via Nederland naar Londen te reizen; een verhaal over vrouwenrechten, vooroordelen en botsende politieke overtuigingen en strategieën.

Hoe neutraal zijn voetnoten? Larissa Schulte Nordholt en Dirk Alkemade reflecteren op voetnootpraktijken. Maarten van Ginderachter bespreekt vervolgens het schrijven van wereldgeschiedenis in en over Nederland en Vlaanderen. Kan de publieksgeschiedenis nationalismevrij zijn? Susan Hogervorst en Kees Ribbens geven een verslag van de vernieuwde tentoonstelling te Kamp Vught. Zoals gebruikelijk besluiten boekbesprekingen dit nummer.

Doorgaan met het lezen van “Nummer 133.1”

De grande dame van Nederlandstalige geschiedwetenschap flipt

Mededeling over Open Access

Het nieuws luidt kort en krachtig: Tijdschrift voor Geschiedenis is vanaf 1 mei 2020 ‘geflipt’. Alle artikelen in alle nummers worden vanaf dan in open access gepubliceerd. Ze zijn meteen voor iedereen toegankelijk. Amsterdam University Press heeft dat in goed overleg met de redactie besloten. TvG is deel van een ambitieuze, toekomstgerichte subscribe-to-open strategie: de uitgever en wij hopen dat lezers, bibliotheken en universiteiten ons werk voor de Nederlandstalige historische gemeenschap blijvend steunen. Doorgaan met het lezen van “De grande dame van Nederlandstalige geschiedwetenschap flipt”

Tijdschrift voor Geschiedenis gaat open access!

In samenwerking met uitgeverij Amsterdam University Press publiceert Tijdschrift voor Geschiedenis per 1 mei 2020 de hele inhoud van het tijdschrift open access. Dat betekent dat de artikelen, discussieartikelen, boekbesprekingen en andere bijdragen in TvG voortaan voor iedereen – binnen en buiten de universiteit, binnen en buiten Nederland en België –  toegankelijk en raadpleegbaar zijn. Doorgaan met het lezen van “Tijdschrift voor Geschiedenis gaat open access!”